Zaburzenia lękowe – objawy, przyczyny i psychoterapia indywidualna osób dorosłych

Czym są zaburzenia lękowe i kiedy warto poszukać pomocy?

Lęk jest naturalną emocją, podobnie jak strach. Choć często używa się tych słów zamiennie, nie oznaczają one tego samego.

Strach pojawia się w nas, gdy zagrożenie jest realne, wiemy czego się boimy. Gdy np. ktoś wybiega nagle prosto przed maskę naszego samochodu albo słyszymy za plecami głośny huk. Strach jest emocją, która mobilizuje nas do działania, do ruchu by uniknąć zagrożenia. Gdy niebezpieczeństwo się kończy, strach przemija.

Lęk jest odczuwalny podobnie jak strach, ale różnica polega na tym, że realnego zagrożenia nie ma albo jest ono niewielkie, a mimo tego nasze ciało i umysł reagują zachowują się tak, jakby wydarzyło się coś bardzo niebezpiecznego.

Strach ma konkretny adres, a lęk go nie ma.

Zaburzenia lękowe należą do najczęściej występujących problemów psychicznych u osób dorosłych. Mogą dotyczyć różnych obszarów życia – pracy, relacji, zdrowia, sytuacji społecznych czy codziennych obowiązków. To stan, w którym lęk pojawia się mimo braku realnego niebezpieczeństwa, występuje stosunkowo często i zaczyna wpływać na codzienne funkcjonowanie – relacje z ludźmi, działalność zawodową, sen, odpoczynek czy podejmowanie decyzji. Pojawiający się lęk sprawia, że jest nam coraz ciężej utrzymywać podejmowane aktywności na codzień lub zaczynamy unikać różnych sytuacji życia codziennego, bo wydają się zbyt trudne lub zbyt niebezpieczne.

Warto jednak podkreślić, że występowanie zaburzeń lękowych nie oznacza, że dana osoba musi pozostawać w tym stanie na zawsze. Odpowiednio dobrana psychoterapia może pomóc lepiej rozumieć źródła trudności oraz odzyskać życie wolne od lęku.

Psychoterapia indywidualna osób dorosłych jest jedną z form profesjonalnej pomocy, która pozwala przyjrzeć się przeżywanym emocjom, schematom myślenia oraz doświadczeniom wpływającym na obecne funkcjonowanie.

Warto poszukać pomocy, gdy:

• lęk towarzyszy ci często,
• ogranicza Twoje normalne funkcjonowanie lub sprawia, że z czegoś rezygnujesz,
• bardzo często pojawia się u Ciebie napięcie i trudno Ci się zrelaksować,
• pojawiają się objawy fizyczne (np. bóle różnego rodzaju), a wyniki badań są prawidłowe,
• czujesz, że lęk ogranicza Ci swobodę, rozwój i radość z życia.

Czym różni się zwykły lęk od zaburzenia lękowego?

Są sytuacje, w których każdy człowiek doświadcza umiarkowanego niepokoju. Może on pojawić się przed ważnym wydarzeniem, rozmową, zmianą życiową lub sytuacją wymagającą podjęcia trudniejszej decyzji. Zwykle jest to stan przejściowy i ustępuje, gdy sytuacja zagrażająca mija.

Problem pojawia się wtedy, gdy reakcja lękowa jest nieproporcjonalnie silna do sytuacji albo zaczyna ograniczać życie.

Osoba doświadczająca zaburzeń lękowych może zauważyć, że:

• stale przewiduje negatywne scenariusze,
• trudno jej się odprężyć,
• często analizuje możliwe zagrożenia,
• unika określonych miejsc lub sytuacji,
• odczuwa napięcie fizyczne,
• ma trudność z koncentracją,
• czuje, że lęk zaczyna kierować jej decyzjami.

W takiej sytuacji lęk przestaje pełnić funkcję ochronną, a zaczyna ograniczać swobodę funkcjonowania.

Dlatego tak ważne jest, aby nie bagatelizować przewlekłego napięcia psychicznego. Wczesne zgłoszenie się po pomoc może ułatwić odzyskanie równowagi emocjonalnej i zapobiec nasilaniu się trudności.

Zaburzenia lękowe – najczęstsze rodzaje

Zaburzenia lękowe nie stanowią jednej konkretnej trudności. Mogą przyjmować różne formy, dlatego objawy oraz sposób ich przeżywania mogą być bardzo indywidualne.

Napady paniki i lęk napadowy

Jednym z najbardziej intensywnych doświadczeń związanych z lękiem są napady paniki.

Napad paniki to nagły epizod bardzo silnego lęku, który może pojawić się niespodziewanie. Osoba może mieć poczucie utraty kontroli, silnego zagrożenia, a nawet przekonanie, że dzieje się coś poważnego z jej zdrowiem (np. myśli „mam zawał, zaraz umrę, nikt mi nie zdąży pomóc”).

Typowe objawy napadu paniki mogą obejmować:

• przyspieszone bicie serca,
• uczucie duszności,
• drżenie ciała,
• zawroty głowy,
• problemy z widzeniem,
• uczucie nierealności sytuacji,
• napięcie mięśni,
• silną potrzebę ucieczki.

Dla wielu osób najbardziej trudne jest to, że reakcja organizmu pojawia się nagle i wydaje się niezależna od ich woli.

W konsekwencji może rozwinąć się lęk przed kolejnym napadem paniki. Osoba zaczyna unikać miejsc, sytuacji, w których wcześniej pojawiły się trudne objawy, na przykład prowadzenia samochodu, poruszania się komunikacją miejską, galerii handlowych, podróży czy spotkań społecznych.

Psychoterapia pozwala między innymi lepiej zrozumieć mechanizm powstawania paniki oraz pracować nad tym, co jest przyczyną tego problemu.

Fobie specyficzne

Fobia to silny, utrwalony lęk związany z określonym obiektem lub sytuacją.

Może dotyczyć między innymi:

• latania samolotem,
• zamkniętych przestrzeni,
• określonych zwierząt,
• wysokości,
• sytuacji medycznych,
• wystąpień publicznych.

Osoba często zdaje sobie sprawę, że reakcja lękowa jest bardzo silna w stosunku do rzeczywistego zagrożenia, jednak mimo tej świadomości trudno jej ją kontrolować.

Unikanie sytuacji wywołujących lęk może chwilowo przynieść ulgę, ale jednocześnie wzmacnia przekonanie, że dana sytuacja rzeczywiście jest niebezpieczna i utrudnia codzienne funkcjonowanie.

Z tego powodu psychoterapia koncentruje się nie tylko na samym objawie, ale również na głębszym rozumieniu mechanizmów emocjonalnych.

Lęk uogólniony i przewlekłe zamartwianie się

Niektóre osoby doświadczają niemal stałego napięcia oraz potrzeby analizowania różnych zagrożeń.

Mogą wielokrotnie zastanawiać się:

„A co jeśli coś pójdzie źle?”

„Czy na pewno wszystko zrobiłem właściwie?”

„Czy wydarzy się coś złego?”

Takie zamartwianie się może dotyczyć m.in. zdrowia, finansów, rodziny, pracy lub przyszłości.

Z czasem ciągłe pozostawanie w stanie gotowości może prowadzić do przemęczenia psychicznego.

Lęk społeczny

Lęk społeczny związany jest z silnym napięciem pojawiającym się w sytuacjach kontaktu z innymi ludźmi.

Osoba może obawiać się:

• oceny innych,
• krytyki,
• kompromitacji,
• wystąpień publicznych,
• rozmów z nieznajomymi.

Często pojawia się przekonanie, że inni zauważają każdy błąd lub niedoskonałość.

W efekcie osoba może ograniczać kontakty społeczne, mimo że jednocześnie potrzebuje relacji z innymi.

Skąd biorą się zaburzenia lękowe?

Nie istnieje jedna przyczyna powstawania zaburzeń lękowych. Najczęściej jest to efekt połączenia wielu czynników biologicznych, psychologicznych oraz środowiskowych.

Znaczenie mogą mieć:

• predyspozycje osobowościowe,
• doświadczenia z dzieciństwa,
• sposób przeżywania emocji,
• trudne wydarzenia życiowe,
• przewlekły stres,
• relacje z ważnymi osobami,
• utrwalone sposoby radzenia sobie z napięciem.

W podejściu psychodynamicznym szczególną uwagę zwraca się na to, że objawy lękowe mogą być związane z nieświadomymi konfliktami emocjonalnymi, wewnętrznymi napięciami oraz wcześniejszymi doświadczeniami.

Oznacza to, że samo zmniejszenie objawu może być ważne, ale równie istotne jest zrozumienie, dlaczego lęk pojawia się właśnie w taki sposób.

Psychoterapia indywidualna osób dorosłych w leczeniu zaburzeń lękowych

Psychoterapia indywidualna to forma regularnych spotkań pacjenta z psychoterapeutą, podczas których można bezpiecznie przyjrzeć się własnym emocjom, myślom i doświadczeniom.

W przypadku zaburzeń lękowych terapia może pomóc:

• lepiej rozumieć swoje reakcje,
• rozpoznawać źródła napięcia,
• pracować nad trudnymi emocjami,
• zauważać powtarzające się schematy,
• rozwijać bardziej skuteczne sposoby radzenia sobie.

Ważnym elementem procesu terapeutycznego jest relacja pomiędzy pacjentem a terapeutą. Bezpieczna atmosfera pozwala stopniowo odkrywać obszary, które wcześniej mogły być trudne do zauważenia lub nazwania.

Psychoterapia nie polega na dawaniu gotowych porad. Jej celem jest wspólne poszukiwanie głębszego rozumienia przeżywanych trudności oraz rozwijanie większej świadomości siebie, co skutkuje poprawą jakości życia. Życie staje się czymś satysfakcjonującym, a nie męczarnią pełną przerażających przeszkód.

Psychoterapia psychodynamiczna a zaburzenia lękowe

Podejście psychodynamiczne zakłada, że część naszych emocji i reakcji może być związana z procesami, których nie jesteśmy w pełni świadomi.

Lęk może być sygnałem wewnętrznego konfliktu, trudnych doświadczeń lub sposobu funkcjonowania, który kiedyś pomagał przetrwać, ale obecnie powoduje cierpienie.

W terapii psychodynamicznej ważne jest między innymi:

• rozumienie własnych emocji,
• przyglądanie się relacjom,
• zauważanie powtarzających się wzorców,
• rozwijanie bardziej świadomego kontaktu ze sobą.

Dzięki temu pacjent może nie tylko zmniejszyć nasilenie objawów, ale również lepiej rozumieć siebie.

Gabinet psychoterapii Aleksandry Kral – pomoc w trudnościach lękowych

 

Osoby doświadczające zaburzeń lękowych, napadów paniki lub przewlekłego napięcia mogą skorzystać z profesjonalnego wsparcia psychoterapeutycznego oferowanego przez gabinet psychoterapii psychodynamicznej Aleksandry Kral.

Gabinet specjalizuje się w psychoterapii indywidualnej osób dorosłych, prowadzonej w nurcie psychodynamicznym. Praca terapeutyczna koncentruje się na rozumieniu emocji, doświadczeń oraz mechanizmów, które mogą wpływać na obecne funkcjonowanie pacjenta.

Aleksandra Kral jest psychoterapeutką pracującą w podejściu psychodynamicznym. W swojej pracy wykorzystuje również założenia terapii skoncentrowanej na przeniesieniu (TFP), która skupia się na rozumieniu relacji, emocji oraz sposobów przeżywania siebie i innych osób.

Więcej informacji dotyczących oferty psychoterapii można znaleźć na stronie:
https://www.aleksandrakral.pl/

Profesjonalna pomoc może być szczególnie ważna wtedy, gdy lęk zaczyna ograniczać codzienne życie, relacje lub zaburza poczucie bezpieczeństwa.