03 . gru 2025 | by Aleksandra Kral
Ciągle sprawdzasz, czy drzwi są zamknięte? Unikasz wind albo czujesz silne kołatanie serca w zatłoczonym sklepie? Masz wrażenie, że lęk zamyka Cię w coraz węższej przestrzeni życia? Ten paraliżujący strach to tylko symptom. Przeczytaj, co kryje się pod wierzchołkiem góry lodowej.
Kiedy lęk staje się więzieniem
Lęk jest rozumiany jako naturalna reakcja obronna naszego organizmu. Wyzwaniem staje się sytuacja, gdy jego nasilenie jest nieproporcjonalne do okoliczności i zaczyna ono wpływać na kluczowe decyzje życiowe.
Czy odrzucasz wyjazd wakacyjny ze względu na lęk przed lataniem? Czy rezygnujesz z awansu, żeby uniknąć prowadzenia publicznych prezentacji? A może budowanie relacji jest dla Ciebie szczególnie trudne, ponieważ obawa przed odrzuceniem przeważa nad pragnieniem bliskości?
W moim gabinecie uważam, że nie jest to oznaka słabości ani czegoś, co można określić jako „głupie”. Jest to sposób, w jaki psychika usiłuje Cię chronić – niestety, odbywa się to kosztem Twojego rozwoju i poczucia swobody.
Dlaczego samo unikanie nigdy nie wystarczy
Początkowo może Ci się wydawać logiczne: skoro coś wzbudza lęk, należy tego unikać. W rzeczywistości unikanie uruchamia błędne koło – im większej przestrzeni unikasz, tym silniejszy staje się lęk, który zmusza do dalszego unikania. W ten sposób Twoja strefa komfortu systematycznie się kurczy.
Uważam, że w pracy z lękiem unikanie nigdy nie umożliwi dotarcia do prawdziwego źródła trudności. Na przykład lęk przed kontaktem z psem rzadko dotyczy wyłącznie zwierzęcia. Podobnie obawa przed zamkniętą przestrzenią często nie odnosi się jedynie do windy.
Fobie i lęki traktowane są jako sygnał alarmowy – to nic innego jak czerwona lampka kontrolna w samochodzie, która sygnalizuje, że coś głębiej w Twojej psychice nie funkcjonuje prawidłowo.
Co naprawdę kryje się za Twoim lękiem?
W podejściu psychodynamicznym fobie i lęki traktowane są jako symboliczne reprezentacje głębokich, często nieświadomych konfliktów. Mogą być one echem Twoich wczesnych doświadczeń, niewyrażonych emocji lub niezaspokojonych potrzeb z dzieciństwa.
Osoba paraliżująco bojąca się wysokości może w rzeczywistości zmagać się z lękiem przed utratą kontroli nad życiem. Ktoś unikający społecznych sytuacji może nieświadomie chronić się przed powtórzeniem bolesnego doświadczenia odrzucenia. Dziecko, u którego rozwija się fobia szkolna, może w ten sposób wyrażać niewypowiedziane napięcia istniejące w rodzinie.
Psychiczne mechanizmy obronne – takie jak wyparcie, projekcja czy przemieszczenie – pracują poza świadomością, przekształcając niepokojące treści psychiczne w objawy, które wydają się zupełnie oderwane od źródła. I to jest kluczowa odpowiedź, dlaczego praca wyłącznie z samym objawem często nie wystarcza.
Jak psychoterapia wspiera w rozumieniu lęku?
Psychoterapia psychodynamiczna stanowi przestrzeń, w której możesz zyskać poczucie bezpieczeństwa, by zbliżyć się do sedna swojego lęku. Jest to proces, który wymaga Twojej odwagi, lecz w zamian przynosi głęboką i trwałą zmianę w życiu.
W pracy terapeutycznej nie skupiam się na tym, aby natychmiast uwolnić Cię od lęku. Celem jest raczej zrozumienie, co ten lęk symbolizuje w Twoim wewnętrznym świecie. W procesie docieramy do wspomnień, emocji oraz przekonań, które zostały wyparte. Jako psychoterapeutka pomogę Ci w rozpoznawaniu wzorców: sytuacji, w których lęk się nasila, relacji, które go wyzwalają, oraz momentów w Twoim życiu, gdy po raz pierwszy został doświadczony ten paraliżujący strach.
________________________________________________________________________________________
Jeśli czujesz, że nadszedł czas, by przełamać ograniczenia lęków i fobii, oferuję Ci wsparcie w moim gabinecie psychoterapii w Katowicach. Rozpoczęcie terapii to pierwszy krok do zrozumienia siebie.