Psychoterapia psychodynamiczna – czy to terapia dla mnie?

Nie zawsze łatwo odpowiedzieć sobie na pytanie: czy potrzebuję psychoterapii? Wiele osób przez długi czas próbuje samodzielnie poradzić sobie z trudnościami, tłumacząc je zmęczeniem, stresem, wymagającą pracą, problemami w relacjach albo przejściowo trudnym okresem życia. Czasami rzeczywiście wystarczy odpoczynek, rozmowa z bliską osobą lub zmiana codziennych nawyków. Bywa jednak również tak, że mimo podejmowanych prób problem nie znika, lecz powraca albo stopniowo zaczyna zajmować coraz więcej miejsca w życiu.

Właśnie wtedy może pojawić się pytanie, czy warto porozmawiać z psychoterapeutą. Psychoterapia psychodynamiczna jest formą psychoterapii, która pomaga zrozumieć powtarzające się schematy funkcjonowania, trudności w relacjach, przeżywane emocje oraz wewnętrzne konflikty.

Nie trzeba jednak czekać na moment, w którym problemy całkowicie uniemożliwiają normalne funkcjonowanie. Często ważnym sygnałem jest już samo zauważenie, że „coś jest nie tak, ale nie wiem dokładnie co”.

Kiedy warto zacząć myśleć o psychoterapii?

Nie istnieje jedna lista objawów, po której można jednoznacznie stwierdzić, że dana osoba potrzebuje psychoterapii. Każdy człowiek funkcjonuje w innym kontekście, ma inną historię i inaczej reaguje na trudne wydarzenia.

Można jednak zwrócić uwagę na kilka powtarzających się sygnałów.

Przede wszystkim znaczenie ma czas trwania trudności. Jeżeli gorszy nastrój, napięcie, lęk, poczucie pustki, problemy w relacjach międzyludzkich czy trudności z podejmowaniem decyzji utrzymują się przez dłuższy czas, warto potraktować je poważnie.

Podobnie jest wtedy, gdy problem regularnie powraca. Można zmienić pracę, zakończyć relację, przeprowadzić się, rozpocząć nowe życie, a mimo to po pewnym czasie zauważyć podobne, trudne emocje i powtarzające się dylematy.

To może prowadzić do pytania:

Dlaczego wciąż doświadczam podobnych sytuacji, chociaż świadomie próbuję coś zmienić?

I właśnie takie pytanie może być dobrym punktem wyjścia do rozmowy z psychoterapeutą.

Nie muszę mieć „poważnego problemu”, żeby szukać pomocy

Jednym z powodów, dla których ludzie długo zwlekają z rozpoczęciem psychoterapii, jest przekonanie, że pomoc specjalisty jest przeznaczona wyłącznie dla osób znajdujących się w bardzo trudnym stanie.

Tymczasem psychoterapia nie musi zaczynać się dopiero wtedy, gdy codzienne funkcjonowanie staje się niemożliwe.

Można zgłosić się do psychoterapeuty również wtedy, gdy człowiek pracuje, ma rodzinę, realizuje swoje obowiązki i z zewnątrz wydaje się funkcjonować prawidłowo, ale jednocześnie wewnętrznie doświadcza napięcia, niezadowolenia albo poczucia, że nie żyje w sposób, którego naprawdę chce.

Dlatego warto patrzeć nie tylko na pytanie „czy jest ze mną bardzo źle?”, ale również:

• czy moje trudności przeszkadzają mi w codziennym życiu?

• czy od dłuższego czasu czuję się gorzej niż wcześniej?

• czy podobne problemy powtarzają się mimo moich prób ich rozwiązania?

• czy moje relacje często kończą się w podobny sposób?

• czy trudno mi zrozumieć własne reakcje?

• czy emocje bywają znacznie silniejsze, niż wynikałoby to z sytuacji?

• czy często tłumię złość, smutek, lęk lub poczucie krzywdy?

• czy mam poczucie wewnętrznego chaosu albo pustki?

• czy coraz częściej unikam ludzi, sytuacji lub tematów, które wywołują napięcie?

• czy chciałbym coś zmienić, ale nie potrafię zrobić tego samodzielnie?

Pytania te mogą pomóc zauważyć problem i wesprzeć w podjęciu decyzji o rozpoczęciu psychoterapii.

Jak rozpoznać, że trudność zaczyna wpływać na nasze życie?

Czasami problem jest łatwiejszy do zauważenia nie poprzez konkretne objawy, ale poprzez zmianę codziennego funkcjonowania.

Można na przykład zauważyć, że coraz trudniej odpocząć, skoncentrować się na pracy albo czerpać przyjemność z rzeczy, które wcześniej były ważne. Innym sygnałem może być częstsze wycofywanie się z kontaktów z innymi ludźmi.

Co więcej, niektóre osoby funkcjonują bardzo dobrze na poziomie zewnętrznym, jednocześnie ponosząc duży koszt psychiczny. Wypełniają obowiązki, są odpowiedzialne i skuteczne, ale stale odczuwają napięcie, presję lub konieczność kontrolowania wszystkiego.

W takiej sytuacji warto przyjrzeć się nie tylko temu, co człowiek robi, ale również temu, co dzieje się w nim podczas tych działań.

Czy odpoczynek rzeczywiście prowadzi do regeneracji?
Czy sukces przynosi satysfakcję?
Czy bliskość z innymi daje poczucie bezpieczeństwa?
Czy można powiedzieć „nie” bez nadmiernego poczucia winy?

Takie pytania mogą prowadzić znacznie głębiej niż poszukiwanie sposobu na wyeliminowanie pojedynczego objawu.

Powtarzające się problemy w relacjach – ważny sygnał

Jednym z obszarów, w których szczególnie wyraźnie mogą ujawniać się utrwalone schematy, są relacje z innymi ludźmi.

Może się zdarzać, że kolejne związki mają podobny przebieg. Na początku pojawia się silna potrzeba bliskości, później lęk, rozczarowanie, wycofanie albo konflikt. Podobne mechanizmy mogą występować również w relacjach rodzinnych, przyjacielskich czy zawodowych.

Czasami człowiek doskonale wie, czego nie chce, ale mimo to ponownie znajduje się w sytuacji, której chciał uniknąć.

Wtedy warto zastanowić się:

Czy problem rzeczywiście dotyczy wyłącznie innych ludzi, czy może powtarza się we mnie pewien sposób reagowania?

Psychoterapia psychodynamiczna może być przestrzenią do spokojnego przyjrzenia się takim powtarzającym się wzorcom. Nie chodzi przy tym o szukanie winy ani o ocenianie przeszłości. Celem może być lepsze rozumienie tego, co dzieje się w relacji z drugim człowiekiem i jakie znaczenie mają w niej własne emocje, oczekiwania oraz obawy.

„Wiem, że przesadzam, ale nie potrafię tego zatrzymać”

To zdanie może być bardzo znaczącym sygnałem.

Człowiek może rozumieć racjonalnie, że jego reakcja jest zbyt silna, a mimo to nie potrafić jej zmienić. Może wiedzieć, że nie powinien ciągle przejmować się opinią innych, ale nadal odczuwać silny lęk przed oceną. Może rozumieć, że konkretna relacja mu nie służy, ale jednocześnie nie być w stanie się od niej uwolnić.

W takich sytuacjach sama wiedza często nie wystarcza.

Dlaczego?

Ponieważ część naszych reakcji nie jest wyłącznie wynikiem świadomego podejmowania decyzji. Mogą być związane z utrwalonymi sposobami przeżywania emocji, relacji i sytuacji zagrożenia.

Dlatego psychoterapia może polegać nie tylko na poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie „co powinienem zrobić?”, ale również na zrozumieniu „dlaczego właśnie tak reaguję?”.

Kiedy emocje stają się sygnałem ostrzegawczym?

Emocje same w sobie nie są problemem. Lęk może ostrzegać przed zagrożeniem, złość informować o przekraczaniu granic, a smutek może być naturalną reakcją na stratę.

Ważne staje się jednak to, czy emocje są adekwatne do sytuacji i czy można nimi w pewnym stopniu zarządzać.

Warto zwrócić uwagę na sytuację, w której:

• lęk pojawia się bardzo często,

• złość jest trudna do opanowania,

• smutek utrzymuje się przez długi czas,

• emocje są tłumione aż do momentu nagłego wybuchu,

• pojawia się poczucie emocjonalnego odcięcia,

• trudno rozpoznać, co właściwie się czuje,

• reakcje innych ludzi są nieustannie analizowane,

• pojawia się silna potrzeba kontroli.

Ponownie, nie oznacza to automatycznie, że potrzebna jest psychoterapia. Jest to raczej zachęta do potraktowania własnego doświadczenia jako informacji, której nie warto ignorować.

A może problem leży w tym, że ciągle „daję sobie radę”?

To pozornie paradoksalne, ale osoby bardzo dobrze funkcjonujące zawodowo lub rodzinnie również mogą doświadczać poważnych trudności psychicznych.

Nie zawsze problem wygląda jak całkowite wycofanie się z życia. Czasami wygląda zupełnie odwrotnie: ogromna aktywność, perfekcjonizm, kontrolowanie szczegółów, ciągłe wykonywanie kolejnych zadań i brak zgody na słabość.

Dlatego pytanie „czy sobie radzę?” nie zawsze jest wystarczające.

Warto również zapytać:

„Jakim kosztem sobie radzę?”

Jeżeli osiąganie kolejnych celów wymaga stałego napięcia, rezygnowania z własnych potrzeb albo funkcjonowania bez możliwości odpoczynku, warto przyjrzeć się temu bliżej.

Czy psychoterapia psychodynamiczna może być odpowiednia?

Psychoterapia psychodynamiczna koncentruje się między innymi na rozumieniu wewnętrznych przeżyć, relacji, emocji oraz powtarzających się sposobów funkcjonowania.

Istotną częścią pracy jest relacja terapeutyczna. To właśnie w kontakcie z psychoterapeutą mogą ujawniać się sposoby reagowania, oczekiwania wobec innych czy trudności związane z bliskością, zaufaniem i granicami.

W niektórych przypadkach stosowane są również bardziej wyspecjalizowane podejścia psychodynamiczne, takie jak psychoterapia TFP – metoda terapii skoncentrowana na funkcjonowaniu osobowości i relacjach interpersonalnych.

Dobór odpowiedniej formy pomocy nie powinien jednak odbywać się wyłącznie na podstawie informacji znalezionych w internecie. To specjalista, po rozmowie i poznaniu sytuacji danej osoby, może pomóc określić, jaki rodzaj pracy terapeutycznej będzie właściwy.

Jak wygląda pierwszy krok?

Dla wielu osób najtrudniejsze jest nie samo uczestnictwo w terapii, ale podjęcie decyzji o pierwszym kontakcie.

Może pojawić się myśl:

„Przecież inni mają większe problemy.”

Albo:

„Może jeszcze trochę poczekam.”

Czasami pojawia się także wstyd przed zapytaniem o psychoterapię , obawa przed oceną albo przekonanie, że trudno będzie opowiedzieć obcej osobie o swoich najbardziej osobistych doświadczeniach.

Tymczasem pierwsza konsultacja z psychoterapeutą nie musi oznaczać natychmiastowego zobowiązania do długotrwałej terapii. Jest przede wszystkim okazją do przedstawienia swojej sytuacji, zadania pytań i sprawdzenia, czy sposób pracy danego psychoterapeuty odpowiada potrzebom osoby szukającej pomocy.

Dlatego warto zacząć od prostego komunikatu:

„Od pewnego czasu coś mnie niepokoi i chciałbym zrozumieć, co się ze mną dzieje.”

To wystarczy, aby rozpocząć rozmowę.

Jak znaleźć psychoterapeutę?

Poszukując specjalisty, warto sprawdzić jego wykształcenie, doświadczenie, sposób pracy oraz obszary, w których prowadzi psychoterapię.

Jeżeli interesuje Cię psychoterapia psychodynamiczna, warto poszukać osoby, która pracuje właśnie w tym nurcie i jasno przedstawia sposób prowadzenia terapii.

Osoby mieszkające w Katowicach i na Śląsku mogą szukać specjalisty, wpisując między innymi hasła „psychoterapeuta Katowice” lub „Psychoterapia Katowice”. Samo znalezienie gabinetu nie powinno jednak być jedynym kryterium wyboru.

Warto zapoznać się z informacjami o kwalifikacjach psychoterapeuty, zakresie pomocy oraz zasadach współpracy.

Jedną z możliwości jest gabinet Aleksandry Kral – gabinet psychoterapii psychodynamicznej, oferujący pomoc psychoterapeutyczną w nurcie psychodynamicznym.

Czy muszę wiedzieć, co dokładnie mi jest?

Nie.

To bardzo ważne, ponieważ wiele osób odkłada kontakt ze specjalistą właśnie dlatego, że nie potrafi nazwać swojego problemu.

Nie trzeba samodzielnie stawiać sobie diagnozy. Nie trzeba też wiedzieć, czy trudność wynika z określonego zaburzenia, doświadczeń z przeszłości, problemów w relacjach czy aktualnej sytuacji życiowej.

Wystarczy opisać to, co rzeczywiście się dzieje.

Może to być:

„Ciągle jestem napięty.”

„Nie potrafię utrzymać bliskiej relacji.”

„Wszystko mnie ostatnio przerasta.”

„Nie wiem, dlaczego tak reaguję.”

„Mam wrażenie, że ciągle popełniam te same błędy.”

„Nie potrafię odpocząć.”

„Chcę coś zmienić, ale nie wiem jak.”

To są wystarczające powody, aby rozpocząć rozmowę z psychoterapeutą.

Kiedy nie warto dłużej czekać?

Szczególnej uwagi wymagają sytuacje, w których trudności szybko narastają, znacząco ograniczają codzienne funkcjonowanie albo pojawiają się myśli o zrobieniu sobie krzywdy czy odebraniu sobie życia.

W takich przypadkach nie należy ograniczać się do samodzielnego poszukiwania informacji o psychoterapii. Potrzebna może być pilna pomoc specjalistyczna, a w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia – pomoc ratunkowa.

Psychoterapia może być ważnym elementem pomocy, ale nie zastępuje każdej formy interwencji i nie w każdej sytuacji jest pierwszym krokiem.

Psychoterapia zaczyna się od pytania

Być może najważniejszym sygnałem, że warto przyjrzeć się swojej sytuacji, nie jest konkretny objaw.

Może nim być powtarzające się pytanie:

„Dlaczego tak się czuję i dlaczego nie potrafię tego zmienić?”

Jeżeli próbujesz samodzielnie rozwiązać problem, ale trudność powraca, jeżeli podobne sytuacje pojawiają się w kolejnych relacjach albo jeżeli coraz wyraźniej czujesz, że sposób, w jaki funkcjonujesz, przestał Ci odpowiadać, rozmowa z psychoterapeutą może pomóc lepiej zrozumieć własne doświadczenia.

Nie oznacza to, że z człowiekiem „jest coś nie tak”. Przeciwnie – może być świadomą próbą zatrzymania się i przyjrzenia temu, co dotychczas było trudne do zrozumienia.

Psychoterapia psychodynamiczna nie polega na szukaniu winy w przeszłości. Jest procesem, w którym można stopniowo lepiej rozumieć własne emocje, potrzeby i powtarzające się sposoby reagowania.

Dlatego nie zawsze trzeba czekać, aż problem stanie się bardzo poważny.

Czasami wystarczy moment, w którym człowiek po raz pierwszy uczciwie przyznaje przed sobą:

„Chcę zrozumieć, co się ze mną dzieje.”

I właśnie od tego pytania może rozpocząć się poszukiwanie odpowiedniej pomocy.

Najczęściej zadawane pytania

Skąd mam wiedzieć, czy potrzebuję psychoterapii?

Nie ma jednego objawu, który samodzielnie przesądzałby o potrzebie terapii. Warto rozważyć konsultację, jeżeli trudności utrzymują się, powracają, wpływają na relacje z ludźmi lub codzienne funkcjonowanie albo mimo podejmowanych prób trudno je samodzielnie zmienić.

Czy muszę mieć diagnozę, żeby zgłosić się do psychoterapeuty?

Nie. Można zgłosić się do psychoterapeuty z opisem własnych trudności, emocji lub sytuacji życiowej. Ocena tego, jaka forma pomocy może być odpowiednia odbywa się podczas konsultacji.

Czy psychoterapia psychodynamiczna jest tylko dla osób z poważnymi problemami?

Nie. Ten rodzaj psychoterapii może być podejmowany z różnych powodów, między innymi w związku z trudnościami w relacjach, powtarzającymi się schematami zachowania, problemami emocjonalnymi czy potrzebą lepszego rozumienia siebie. Ważne by pamiętać, że nie ma jednej listy trudnych problemów dla wszystkich. To, co dla jednej osoby może być ogromnym cierpieniem, innej wydawać się może czymś nieznaczącym. Różnimy się między sobą jako ludzie, dlatego każdy indywidualnie czuje co dla niego jest trudne.

Jak wygląda sesja psychoterapii?

Sesja psychoterapii jest rozmową z terapeutą odbywającą się w ustalonych warunkach. Jej dokładny przebieg zależy od osoby, zgłaszanych trudności oraz przyjętego sposobu pracy.

Czy psychoterapia oznacza, że jestem chory?

Nie. Sam fakt korzystania z psychoterapii nie oznacza automatycznie choroby psychicznej. Zazwyczaj pacjenci mierzą się z trudnościami w funkcjonowaniu w różnych obszarach życia, a nie z diagnozą poważnej choroby psychicznej. Ludzie zgłaszają się po pomoc z wielu różnych powodów i na różnych etapach życia.

Czy psychoterapeuta Katowice to dobre hasło do znalezienia specjalisty?

Jest to jedno z praktycznych haseł lokalnych, które może pomóc znaleźć specjalistów pracujących w Katowicach. Przy wyborze warto jednak sprawdzić przede wszystkim kwalifikacje, sposób pracy, zakres pomocy oraz informacje przedstawione przez konkretnego specjalistę.

Zadzwoń 730 765 432
i umów się na pierwszą konsultację!