18 . sty 2026 | by Aleksandra Kral
Rodzice są pierwszymi osobami, które dziecko obserwuje i naśladuje. To od nich uczy się, czym jest bliskość, jak radzić sobie z emocjami i trudnymi sytuacjami. Te doświadczenia nie zawsze są pozytywne. Czasem dominuje w nich lęk, niepewność i gniew, które później rzutują na dorosłe życie. Jak przerwać schemat i nie powielać błędów, które raniły w dzieciństwie?
Dorosłe życie naznaczone dziecięcą traumą
Zygmunt Freud jako jeden z pierwszych zwrócił uwagę na to, że osobowość człowieka kształtuje się we wczesnym dzieciństwie, a doświadczenia z tego okresu mają trwały wpływ na funkcjonowanie w dorosłości. To wtedy powstają pierwsze wyobrażenia o sobie, innych ludziach i o świecie.
Młodzież, która doświadczyła w dzieciństwie traumy w postaci przemocy psychicznej lub fizycznej, odrzucenia, nadmiernej kontroli czy przewlekłego lęku, przychodzi do mojego gabinetu z bagażem ran. Te wczesne doświadczenia kształtują ich reakcje, sposób przeżywania i interpretowania różnych doświadczeń oraz związki z rówieśnikami.
Więcej o toksycznych relacjach z rodzicami, możesz przeczytać we wpisie: „Toksyczni rodzice – jak się od nich uwolnić?”
Jak nieświadome wzorce kierują Twoimi decyzjami?
Najmłodsi chłoną zachowania i postawy rodziców jak gąbka, lecz zwykle robią to nieświadomie. Nawet jeśli nie podobają im się reakcje rodziców, mogą je w przyszłości automatycznie powielać, niekoniecznie w tej samej formie. Na przykład:
- Rodzic często reagował gniewem na drobne niedociągnięcia – dziecko może przekreślić przyjaźń przy pierwszym nieporozumieniu i zakończyć znajomość bez wyjaśnienia
- Rodzic unikał rozmów o emocjach, tłumił uczucia – nastolatek w pierwszym związku nie potrafi wyznaczać granic, ignoruje emocje partnera lub reaguje na nie gniewem
- Rodzic często krytykował, wytykał błędy, wymagał perfekcji – nastolatek może nie wykazywać inicjatywy w szkole czy na zajęciach dodatkowych w obawie przed porażką
Dopiero w miarę dorastania młoda osoba zaczyna zauważać, że te reakcje jej nie służą. Pomimo starań i prób odcięcia się od toksycznych postaw rodziców, w relacjach, przyjaźniach czy pierwszych związkach często pojawiają się te same trudności co w domu. Jest to wynikiem wzorców relacyjnych przyjętych w dzieciństwie, które są głęboko zakorzenione w naszej psychice i prowadzą do nieustannego powtarzania tych samych błędów.
Terapia młodzieży i jej rola w odzyskiwaniu kontroli nad własnym życiem
W mojej praktyce często spotykam młodych ludzi, którzy przychodzą z poczuciem, że powtarzają te same błędy co ich rodzice i nie wiedzą, jak to zmienić. Niekiedy też nastolatek czuje, że coś jest nie tak, ale nie potrafi tego nazwać.
Terapia młodzieży prowadzona w nurcie psychodynamicznym skupia się na identyfikowaniu i rozumieniu schematów emocjonalnych wyniesionych z dzieciństwa, które wpływają na codzienne decyzje i reakcje młodej osoby.
W gabinecie analizujemy sposób radzenia sobie z lękiem, złością, różnicą zdań czy poczuciem odrzucenia. Docieramy do trudnych emocji i wewnętrznych konfliktów, aby je przepracować, nauczyć się akceptować różne uczucia i odzyskać kontrolę nad własnymi reakcjami.
Zmiana destrukcyjnych schematów myślowych wymaga czasu. Dla wielu młodych osób konfrontacja z własnym dzieciństwem może być bardzo trudnym i jednocześnie oczyszczającym doświadczeniem. Takim, które pozwala im spojrzeć na swoje dotychczasowe życie z zupełnie innej perspektywy.
Psychoterapia – droga do zrozumienia siebie i lepszego życia
Psychoterapia w nurcie psychodynamicznym to czas tylko dla Ciebie, w którym możesz przyjrzeć się swoim wzorcom relacyjnym i zrozumieć ich wpływ na codzienne życie. Rozpoczęcie pracy jeszcze w wieku nastoletnim pozwala zidentyfikować i przerwać niekorzystne schematy, zanim utrwalą się na stałe.
To dobry moment, aby odzyskać kontrolę nad swoim życiem i nauczyć się budować relacje, które dadzą Ci spokój, poczucie bezpieczeństwa i satysfakcję, zamiast ranić i podcinać skrzydła.
________________________________________________________________________________________
Jeśli nie radzisz sobie ze swoimi emocjami i potrzebujesz profesjonalnego wsparcia, jestem tu dla Ciebie. W gabinecie psychoterapii w Katowicach pomagam młodzieży uporać się z traumą wczesnodziecięcą i przerwać negatywne schematy. Wykonaj pierwszy krok ku lepszej przyszłości i umów się na konsultację już dziś!